Vapor Smoothing
De ultieme droom bij nabewerken: geen zichtbare printlijnen meer en het object dat lijkt gegoten. Vapor Smoothing (chemisch dampen) maakt dit mogelijk zonder eindeloos schuren. Het model wordt kort blootgesteld aan dampen van een oplosmiddel waardoor de buitenste laag plastic zacht wordt. Door oppervlaktespanning verdwijnen de ribbels van de printlijnen en wordt het resultaat extreem glad en blinkend.
Welke materialen werken?
Niet elk plastic reageert op dezelfde chemicaliën. Je moet de juiste combinatie te pakken krijgen, anders gebeurt er niets of lost je model op.
- ABS / ASA + Aceton: Dit is de klassieker. ABS en ASA lossen op in aceton. Door aceton te verwarmen (of koud te vernevelen) in een dichte doos, lossen de dampen het plastic lichtjes op. Op die manier krijg je een bijna glasheldere, blinkende finish.
- PVB (PolyVinylButyral) + Isopropanol (IPA): PVB is een speciaal filament dat print als PLA maar oplost in zuivere alcohol. Dat is veel veiliger in gebruik dan aceton. Een nevel van pure alcohol (IPA 99,9%) maakt het model volledig transparant en glad.
- PLA: PLA is niet geschikt voor standaard vapor smoothing. Het reageert amper op aceton. Er bestaan producten (zoals THF of Chloroform) maar die zijn extreem giftig en niet geschikt voor thuis of niet-industriële omgevingen.
Wat zijn de voordelen?
- Esthetiek: Blinkende, professionele look die je met schuren bijna niet haalt – ideaal bij holtes en vormen waar je met schuurpapier niet bij raakt.
- Sterkte (Z-as): Doordat de buitenste lagen samensmelten, verbetert de hechting tussen de 3D-printlagen. Het object wordt minder breekbaar op de lagen.
- Hygiëne & waterdicht: Het oppervlak wordt volledig gesloten (en niet-poreus). Vuil en bacteriën hechten zich niet en het model is waterdicht.
Nadelen & risico's
Vapor Smoothing is vrij agressief. Bij te lang dampen, smelten fijne details weg (zoals scherpe hoeken of tekst). Het plastic wordt tijdelijk zachter, waardoor dunne stukken kunnen ombuigen of vervormen.
Altijd veilig werken
Werken met oplosmiddelen vraagt om de nodige voorzichtigheid. Aceton is erg brandbaar en de dampen kunnen de luchtwegen irriteren. Let op het volgende:
- Goede ventilatie: Werk buiten of onder een krachtige afzuiging.
- Vermijd vuur: Geen vonken of warmtebronnen bij de damp gebruiken.
- Bescherming: Draag nitril handschoenen en een veiligheidsbril.